متاورس چیست ؟

حتما در ماه‌های اخیر اسم متاورس را زیاد شنیده اید، حال وقت این است که بفهمید متاورس چیست و چه کاربردهایی دارد.

متاورس یا فراجهان چیست ؟

شاید این مورد را شنیده باشید که گفته میشود متاورس جایگزینی برای اینترنت است و قرار است که همه‌ ی ما داخل فضای آن زندگی کنیم. 
شرکت هایی مانند فیسبوک(facebook)، اپیک گیمز(Epic Games)، روبلاکس(Roblox) و تعداد زیادی از شرکت های کوچک، تلاش برای تصاحب متاورس دارند.
توضیح متاورس به یک دلیل بسیار دشوار است، بخاطر اینکه در حال حاضر به طور کامل وجود خارجی ندارد. زندگی کردن در یک دنیای سه بعدی(3D) و استفاده های گوناگون از آن، بیشتر شبیه یک رویا است که به واقعیت نزدیک تر شده.

حال زمان این فرا رسیده تا وارد قسمت های سرگرم کننده ی این داستان بشویم. آیا امکان این وجود داره که دوستانتان شما را به جای دعوت به یک مهمانی معمولی، به یک مهمانی اینترنتی و دیجیتالی دعوت کنند؟ یا اینکه امکان این وجود دارد تا به جای جلسات کاری معمولی، از جلسات کاری مجازی برای سریع تر و راحت تر بودن استفاده کنید؟
جواب خیلی از سوال هایتان را در ادامه پیدا میکنید.

متاورس یعنی چه ؟

متاورس از ترکیب دو واژه متا(Meta) به معنای فراتر و یونیورس(Universe) به معنای جهان، ساخته شده است. متاورس را می توان فراجهان یا جهان فراتر معنی کرد.


داستان متاورس از کجا شروع شد؟


نیل استفنسون(Neal Stephenson) رمان نویس مشهور در سال ۱۹۹۲ رمانی با اسم سقوط برف(Snow Crash) نوشت و واژه ی متاورس را ابداع کرد. در این رمان به مکانی سه بعدی اشاره شد که در آن به جای انسان ها، آواتارهای افراد واقعی، داخل آن دنیا زندگی میکردند. خیلی از رسانه های علمی تخیلی وجود دارند که داستانی شبیه به سیستم متاورس دارند و حتی خیلی از آنها قبل از این رمان به وجود آمده اند.
اما رمان استفنسون برای طرفداران این سیستم یکی از بهترین مرجع ها برای دنیای متاورس است، البته همراه با رمان بازیکن شماره یک آماده(Ready player one) اثر ارنست کلاین که در سال ۲۰۱۱ نوشه شده و بتازگی فیلم آن هم ساخته شده.


مگر هر دوی این کتاب ها، نشانگر یک جامعه با سیاست بد نیست؟


متاورس داستان Snow crash نگاهی طنز دارد به آمریکای آینده که تحت سلطه ی شرکت استفنسون است، اما به طرز قابل توجهی خیلی خوب و جالب داستان را بیان کرده است. قهرمان داستان یک هکر حرفه ایست که در یک کلوب شبانه مجازی، وارد دعوای کاتانا میشود.
دنیای متاورس رمان Ready player One هم OASIS نام دارد و داستان آن، آرمانی از فرار از آینده ای وحشتناک را به تصویر میکشد.


پس متاورس واقعی چیست؟


هیچ تعریف جهانی پذیرفته شده ای از متاورس وجود ندارد بجز اینکه تعداد زیادی از افراد جامعه میگویند متاورس قرار است جایگزینی جذاب برای اینترنت باشد.
طرفداران متاورسی در شهرsilicone valley(سیلیکون ولی) گاهی اوقات به توصیفی از متیو بال، یکی از سرمایه گذاران خطرپذیر معروف اشاره میکنند که میگوید:
(متاورس یک شبکه ی گسترده از جهان های سه بعدی و شبیه ساز های دائمی است که از ماهیت هویت ها، اشیاء، تاریخ، تراکنش های مالی و قوانین پشتیبانی میکند و میتواند با تعداد وجود تعداد نامحدودی از کاربران حس تجربه ی خوبی را به همه آنها ارائه دهد.)
فیسبوک(متا)، شرکتی با بیشترین فعالیت در این حوضه، آن را اینگونه بیان میکند:
(متاورس، مجوعه ای از فضاهای مجازی است که در آن شما میتوانید با دیگران جست و جو و کاوش کنید بدون اینکه نیاز باشد آن افراد بطور فیزیکی در کنار شما حضور داشته باشند.)
یا همچنین میشود به تعریف Raph Koster در این باره اشاره کرد که:
(‌Multiverse ها، جهان های مختلف و متعدد متصل به هم هستند که تم یا قوانین مشترکی ندارند مانند رمان Ready player one، ولی متاورس مجوعه ای از جهان هایی است که بیشتر با دنیای واقعا تعامل دارد و شامل مواردی مثل لباس های واقعیت افزوده و اتاق های واقعیت های مجازی و حتی شامل برنامه هایی مثل گوگل مپ است.)

 

یعنی زندگی کردن در متاورس چه ویژگی هایی داره؟ 


در حال حاضر، چهره های این صنعت که در مورد متاورس صحبت میکنند، معمولا در مورد پلتفرم های دیجیتالی که شامل این موارد میشود هیجان زده هستند:
۱. مجموعه سرویس هایی که با اینترنت نسل قبل و دنیای واقعی هماهنگی دارد.
۲. گرافیک کامپیوتری ۳ بعدی و آواتارهای شخصی سازی شده در زمانبندی های واقعی
۳. ترویج تعاملات اجتماعی شخص با شخص(Person to Person) که نسبت به بازی های کلیشه ای حال حاضر کمتر رقابتی هستند.
۴. پشتیبانی بیشتر از افراد برای ساختن محیط ها و آیتم های شخصی خودشون
۵. هماهنگی با سیستم های اقتصاد خارج از این دنیا تا مردم بتوانند از کالاهای مجازی خودشون سود و درآمد داشته باشند.
۶. طراحی و ساخت هدست ها و ابزاری که از واقعیت مجازی و واقعیت افزوده پشتیبانی میکنند.
البته نکته ی مهم این است که متاورس مجموعه ای ثابت از ویژگی ها نیست بلکه این یک اصطلاح برای آرزوی دنیای دیجیتالی آینده است و مدام در حال تغییر، دنیایی که به طور مشخص تری به زندگی و بدن واقعی ما شبیه است‌.

آیا فورتنایت یک متاورس یا فیسبوک هورایزن؟ یا متاورس همه این برنامه ها رو شامل میشود ؟


افرادی مانند تیم سوئینی(خالق فورتنایت) و مارک زاکربرگ(مدیر عامل فیسبوک) اغلب به این نکته اشاره میکنند که آنها در حال ساخت تکه ای کوچک از این دنیای بزرگ متاورس هستند، شبیه به یک شبکه ی اجتماعی در اینترنت امروزی. دنای متاورس پروژه ای نیست که یک کمپانی بتواند به تنهایی آن را ساخته و مدیریت کند. در بیانیه ی اخیر فیسبوک آمده است که:( متاورس به وجود میاد چه فیسبوک باشه چه نباشه).
بازی Second life(زندگی دوم)، یک گیمی است که اغلب از آن به عنوان متاورس یاد میکنند.
آقای سوئینی، بازی فورتنایت را به عنوان یک متاورس توصیف میکند چون به گفته او، این بازی شامل یک فضای سه بعدی است که ترکیبی از گیمینگ و ویژگی های غیر گیمینگ میباشد.
همچنین دیوید بازوکی(مدیر عامل روبلاکس) میگوید که برخی از افراد آنچه که ما میسازیم را متاورس می نامند.
به طور خلاصه متاورس بزرگتر از آن چیزی است که یک کمپانی بتواند تمام سرویس های مورد نیاز آن را ارائه بدهد.


آیا متاورس کارآمد است؟ اینترنت همه ی امکاناتی مانند برنامه ها و وبسایت ها و امثال آن را پوشش میدهد، آیا ما نمیتوانیم جهان مجازی را هم در همانجا راه انداری کنیم ؟


متیو بال از واژه ی متاورس طرفداری میکند چون معتقد است که باعث جدایی این پروژه با اینترنت امروزی میشود. این فرد در صحبت هایش به این نکته هم اشاره کرد که: استفاده از متاورس باعث میشود که ما توصیفی جدید از اینترنت داشته باشیم و عظمت این دنیا را به نوبه خودش درک کنیم. خیلی سخت است که بگوییم ما دیر به آخرین مورد رسیده ایم و میخواهیم آنرا تغییر دهیم. ولی من فکر میکنم که درک این موضوع و موج جدیدی از محاسبات و اینترنت به ما این امکان را میدهد که فعالیت بیشتری داشته باشیم و بجای تاثیر گذاشتن بر روی زمان حال، به فکر آینده خودمان باشیم. همچنین این موضوع، بیشتر یک اینترنت آینده نگر به نظر میرسد و همین موضوع باعث جذب سرمایه گذاران میشود و افرادی مانند ما را هیجان زده میکند.


مگر ما خیلی قبل تر، چرخه ی متاورسی را در سکند لایف(Second life) نداشته ایم ؟ الان چه چیزی متفاوت است ؟

بسیاری از پدیده های جدید متاورس واقعا رویا نیستند، مردم تقریبا دو دهه پیش مشغول خرید و فروش زمین و اشیاء در بازی سکند لایف بودند. یا حتی فضاهای سه بعدی مانند سایبر توان(Cyber town) که قبل تر از آن آمده است. خیلی از فضاها و دنیاهایی که قبلا ساخته شده بودند الهام بخش متاورس امروزی اند.

یکی از مواردی که باعث میشود تا ما دوباره این چرخه را بررسی کنیم این است که از زمان انتشار بازی سکند لایف یعنی سال ۲۰۰۳ تا الان فناوری های گرافیکی و اینترنتی به طور قابل توجهی پیشرفت کرده است. بسیاری از بازی های ویدیویی با سیستم(Live servis) کار میکنند و با به روزرسانی های داخل برنامه ای که برای بازی های خودشان ارائه میدهند، باعث میشوند که مخاطبینشان تشویق به بازگشت دوباره بشوند. بازی های غیر متاورسی مانند اوورواچ(Overwatch) و لیگ آف لجند(sleage of legends) تغییرات قابل توجهی بعد از عرضه انجام میدهند و بیشتر شبیه یک فضای مجازی هستند تا یک بازی ثابت. پس نتیجه میگیریم که جهش به کنسرت های درون برنامه ای و نمایش های مد در این فضای متاورسی زیاد دور از انتظار نیست، چیزی مانند ایونت های موسیقی که داخل بازی فورتنایت برگزار میشود.
در همین زمان واقعیت افزوده(AR) و واقعیت مجازی(VR) بسیار کاربردی تر شده اند، به طوری که ما شاهد این مورد هستیم که بیشتر از ۸ میلیون عینک واقعیت مجازی(Oculus Quest 2) توسط فیسبوک به فروش رفته است و بازی های واقعیت مجازی فروش بسیار بالایی دارند. درست است که این اعداد و ارقام برای مقایسه با مقدار فروش تلفن یا کامپیوتر بسیار کوچیکند، اما برای مقایسه با ۱۰ الی ۲۰ سال پیش که سیستم واقعیت مجازی وجود نداشت بسیار رقم بزرگیست!
همچنین خیلی از شرکت ها تمرکز خودشان را برای پیشرفت این موضوع گذاشته اند که از میان آنها میشود به کمپانی بزرگ اپل(Apple) اشاره کرد که در حال کار بر روی عینک AR خودش است و ادعا کرده که آنرا تا سال ۲۰۲۴ عرضه میکند.
اگر شما از آن دسته افراد هستید که معتقدید متاورس نباید در انحصار شرکت ها باشد باید به این مورد اشاره کنم که تکنولوژی های جدیدی به این سیستم اضافه شده است که باعث میشود این دنیا کمتر متمرکز(centralized) بشود، تکنولوژی هایی مانند ارزهای رمز نگاری شده(Crypto currency) و (NFT)توکن های غیر قابل معاوضه. این ورژن از اینترنت و متاورس، به Web3 مشهور است. web3 اصطلاحی است که پروژه ی آن خدمات اینترنتی غیرمتمرکز را پوشش میدهد و در آن کنترل دارایی های دیجیتالی هر شخص دست خود آن شخص است.

چرا مردم میگویند که ان اف تی ها، جزئی از متاورس هستند؟


ان اف تی ها(NFT) روشی برای ثبت دارایی های مجازی افراد است که باعث میشود این دارایی ها، به انحصار خود فرد باشد، از آنجا که خرید و فروش دارایی ها در این دنیا طرفداران زیادی دارد، این مورد باعث شد که ان اف تی ها یک معماری خوب برای این معاملات باشد. به این ترتیب که اگر شما در دنیایی مجازی پیراهنی را بخرید، برای شما یک رسید دائمی را ایجاد میکند که اجازه میدهد تا پیراهن را به دنیاهای دیگر با همان ارزش منتقل کنید یا حتی آن را با ارز دیجیتال معاوضه کنید و به فروش برسانید، اما به صورت کلی خرید ارز دیجیتال با افزاریش معاملات در متاورس رونق بیشتری خواهد گرفت.
بسیاری از طراحان ان اف تی مانند کریپتو پانک(Crypto punks) یا کول کت(Cool cat) آواتار های کلکسیونی خود را با مبالغ نجومی در پلتفرم هایی مانند OpenSea به فروش میرسانند. حتی کمپانی هایی مانند Polygo mindnal در حال ساخت سیستمی هستند که در آن افراد میتوانند آواتارهای سه بعدی خریداری شده را در پلتفرم های مختلف استفاده کنند.


آیا استفاده از یک آواتار یا آیتم در جهان های متاورسی به همان اندازه که به نظر میرسد ساده است ؟ 


یکی از مواردی که در اینترنت امروزی مشکل ساز است، این است که آیتم ها و آواتار ها قابیلت جا به جایی بین پلتفرم های مختلف را ندارند چون از فرمت های گوناگون و با کاربرد های متفاوت ساخته شده اند و سرویس های گوناگونی در حال پیدا کردن راه حلی برای این مورد هستند.
گزینه ی دوم این است که به صورت دستی نسخه متفاوتی از همان دارایی را برای فضای دیگر ایجاد کنند، مانند بازی فورتنایت که یه آواتار متفاوت از شخصیت(master Chief) یکی از کاراکترهای محبوب بازی Halo ساخته است.
این روش ممکن است برای کاربران خوب و ساده بنظر برسد ولی برای توسعه دهندگان زحمت زیادی دارد و در بیشتر موارد بصرفه نیست تا آنها این عمل را انجام دهند.
راه سوم این است که به بازیکنان امکان این را بدهند تا خود این بازیکنان بر طبق طراحی های خاصی بتوانند مدل های سه بعدی خودشان را آپلود کنند، اما آپلود یک مدل نیاز به کار و مهارت بیشتری از کاربران دارد و اگر این کمپانی ها برای معاملات داخل برنامه ای نیاز به تایید هویت افراد یا آیتم ها داشته باشند نمیتوانند جمعیت زیادی از کاربران را پشتیبانی کنند.
اما فیلترهای بصری هوش مصنوعی جدید میتوانند یک مدل کاراکتر را به گونه ای تغییر بدهند که با طراحی های مختلف جهان ها هماهنگ بشود مانند همان برنامه اسنپ چت که صورت واقعی افراد را، به انیمه تبدیل میکند.
این مورد میتواند آینده رو تغییر بدهد!


 آیا متاورس شکل دیگری از اینترنت است ؟  آیا جایگزین اینترنت میشود؟ 

حتما مردم، متاورس را به همین حالت شناختند.
مارک زاکربرگ در این مورد گفته است: متاورس شکل تجسم یافته ی اینترنت است، یک نسخه ی ارتقا یافته از اینترنت که درک و تجربه های متفاوتی را به شما ارائه میدهد که داخل اینترنت نسل دوم نمیتوانید تجربه اش کنید.
تیم سوئینی هم تعریفی مشابه با مارک زاکربرگ ارائه میدهد: متاورس را به عنوان نوعی زمین بازی بزرگ تصور کنید که در آن میتونید توی یک زمان با دوستانتان فورتنایت بازی کنید و در یک زمان دیگر با آنها فیلم تماشا کنید!
یکی از مزایای کلیدی دنیای متاورس این است که شما بجای استفاده از صفحه های دو بعدی، برای تماشای مکان ها و افراد، داخل فضاهای سه بعدی آنها را ببینید تا این حس را بطور فیزیکی هم به شما منتقل کند.

برای مثال برقراری جلسات کاری در اطراف یک میز تجاری داخل برنامه هورایزن فیسبوک، به مراتب از نگاه کردن به تصویر دو بعدی افراد در گوشی تلفونتون بهتره!
اما بنظر میرسد که این موارد بجای جایگزینی اینترنت، مکملی برای آن هستند. یک اتاق پرو لباس مجازی برای شما کافی است تا دیگر به صورت فیزیکی به فروشگاها نیاز نداشته باشید.
این نقطه ی خوبی برای مقایسه کردن اینترنت تلفن همراه و کامپیوترها میتواند باشد به طوری که تلفن های همراه بسیاری از کارها و خدمات را پشتیبانی میکند ولی هنوز قادر به انجام تمام موارد کامپیوتری نیستند و هردوی آنها ویژگی خاص خود را دارند، مانند متاورس و اینترنت!
البته لوازم مورد نیاز برای اینکار مانند عینک های VR ممکن است گران باشد و حتی افراد معلول یا افرادی که اینترنت ضعیفی دارند ممکن است در استفاده از این لوازم به مشکل بخورند و استفاده کردن از این فضا برای آنها سخت باشد.
کارشناسان دسترس پذیری ها، میتوانند راه حل هایی برای این موارد پیدا کنند ولی هنوز هم راه زیادی تا حل این مشکلات وجود دارد.


آیا متاورس به یک شکل دیگری از تبلیغات، مانند شبکه های اجتماعی تبدیل خواهد شد ؟

تیم سوئینی در گفت و گویی با خبرگزاری واشنگتن پست گفته گفته است: رسانه های امروزی، کاربران را داخل یک باغ زندانی کرده و با تبلیغات آنان را بمباران میکند.
طراحان روبلاکس با فروش آیتم های دیجیتال در پلتفرم شخصی خودشان درآمد زیادی دارند.
طرافداران این مبحث، ان اف تی ها را جایگزین خوبی برای تبلیغات میدانند.
این تبلیغات میتواند شکل بهتری به خود بگیرد برای مثال سوئینی در همان مصاحبه گفته است که شرکت های ماشین سازی میتوانند خودروهای خود را در این دنیاها قرار دهند و به مردم اجازه بدهند تا با آنها رانندگی آزمایشی انجام دهند.
با شک و تردید های مختلف، از متاورس به عنوان فضای دیجیتالی گسترده ای یاد میشود که مردم در آن میتوانند با برند ها ترکیب شده و تجربه های گوناگونی داشته باشند.


شاید تصور این دنیا برای ما در حال حاضر سخت باشد، ولی با مرور زمان و حل کردن مشکلات و بزرگتر شدن فعالیت ها در این زمینه، به زودی ما شاهد یک دنیای دیجیتالی زیبا خواهیم بود.

نوشته های مشابه

یک دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.